Geschiedenis van de Eenheid

Het 5de Linie Regiment

Het 5 Linieregiment werd opgericht op 16 oktober 1830. Ter herinnering aan roemrijke wapenfeiten draagt zijn Vaandel naast het opschrift “VELDTOCHT 1914-1918” de volgende eervolle vermeldingen: “IJZER, OOSTROZEBEKE, ANTWERPEN, LOMBARDSIJDE”. Gedurende de veldtocht 1914-1918 betreurde het 5 Linieregiment 1539 gesneuvelden. Ook tijdens de achttiendaagse veldtocht van 1940 heeft het Regiment zich bijzonder onderscheiden en dit vooral te Kwatrecht. Tijdens deze veldtocht werden 141 militairen van het Regiment gedood of als vermist opgegeven. In een jaarlijkse plechtigheid n.a.v. de herdenking van de Slag aan de Molen te Rotselaar (1914) eert het Regiment Bevrijding - 5 Linie zijn voorgangers.

Het Bataljon Bevrijding

De Eerste Belgische Groepering, ook Brigade PIRON genoemd, werd bij het begin van de Tweede Wereldoorlog in Groot-Brittannië gevormd. Op 8 augustus 1944 ontscheepte ze en werd ze direct ingezet bij de bevrijding van de Normandische kust. Op het einde van september voerde ze een wekenlange strijd rondom Thorn en het Kanaal van Wessem. In februari 1945 kreeg de Brigade PIRON de officiële benaming “1st Infanteriebrigade BEVRIJDING”. In de lente van dat jaar nam ze deel aan de Tweede Hollandse Veldtocht. Later erfde het Tweede Bataljon van deze brigade de naam “BEVRIJDING”. In het Vaandel van het Bataljon Bevrijding lezen we de vermeldingen “NORMANDIE, KANAAL VAN WESSEM”. De anciens van de Brigade PIRON worden jaarlijks begin september geëerd te St-Jans-Molenbeek. Tevens organiseert het bataljon jaarlijks de plechtigheden te Maaseik en Thorn (NLD), waarbij de strijders van weleer worden herdacht.

Het Regiment Bevrijding - 5 Linie

Op 27 juni 1992 vond op het Zegeplein te Leopoldsburg, in het bijzijn van Z.K.H. Prins Filip, de fusieplechtigheid plaats tussen het 5de Linieregiment en het Bataljon Bevrijding. Het Regiment Bevrijding - 5 Linie is de drager van de tradities en het historisch erfgoed van deze twee bataljons. Het onderhoudt de beste contacten met de verbroederingen van beide eenheden.

Het Bataljon Bevrijding – 5 Linie

Vandaag bestaat het bataljon uit één manoeuvrecompagnie op AIV Fus, één steuncompagnie op AIV DF, Dingo of Lynx en één staf en diensten compagnie die instaat voor de logistieke ondersteuning en dienstverlening van de gevechtseenheden. De eenheid behoudt zijn kenteken en de tradities van het Regiment Bevrijding - 5 Linie.

Het Vaandel

Het Vaandel is het voornaamste symbool van een militaire eenheid, onderworpen aan streng wettelijke bepalingen inzake het toekennen en beschermen ervan. Alleen een wettelijk besluit laat toe om citaties van veldslagen waarin de eenheid betrokken was, te vermelden op het Vaandel. De Vaandeldrager en zijn escorte moeten de grootste zorg dragen over de respectvolle behandeling van hun Vaandel. Op 21 oktober 1994, tijdens de plechtigheden ter gelegenheid van de ‘Dag van de Landmacht’, ontving Luitenant- Kolonel Stafbrevethouder Jean-Pierre Herreweghe, Tweede Korpscommandant van het Regiment Bevrijding - 5 Linie, te Leopoldsburg een nieuw Vaandel uit de handen van Z.M. Koning Albert II. Het Vaandel is gesierd met de nestel in de kleuren van de Leopoldsorde en draagt het opschrift “Veldtocht 1914-1918“ en de eervolle vermeldingen “Antwerpen, Lombardsijde, IJzer, Oostrozebeke, Normandië, Kanaal van Wessem”. Het Regiment Bevrijding - 5 Linie is de hoeder van de tradities en het historische erfgoed van het 5de Linieregiment en het Bataljon Bevrijding. Deze zes eervolle vermeldingen verleenden aan dit Vaandel de nestel derde klasse in de kleuren van het lint van de Leopoldsorde. Het draagt de Franse Medaille: Oorlogskruis met Palm (1950).

De oprichting

De geschiedenis van ‘de Brigade Piron’ begint bij de oprichting van de Belgische Strijdkrachten in Groot-Brittannië (BSGB) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op 10 mei 1940 vallen de Duitse Strijdkrachten ons land binnen. Een handvol Belgen slaagt er in om aan de Duitse overrompeling te ontsnappen en te vluchten naar Groot-Brittannië. Een deel neemt dienst bij de Royal Air Force of in de Royal Navy. Anderen vormen de eerste groep BSGB. Gedurende enkele jaren worden zij aangevuld met Belgen die er in slagen om ondanks allerhande hindernissen en via allerlei vluchtwegen, Groot-Brittannië te bereiken. Op 12 augustus 1940 zijn de BSGB officieel samengesteld uit een hoofdkwartier, een gevechtseenheid bestaande uit vier pelotons, een bataljon pioniers van twee compagnies, een compagnie depot en park en de compagnie militaire werklui. Op 8 oktober 1940 wordt Commandant Stafbrevethouder Cumont aangeduid als Commandant van het 1e Bataljon Fuseliers in vorming. Dit bataljon bestaat uit drie compagnies en een schoolpeloton buiten kader. Op 12 december 1942 wordt tot een reorganisatie van de BSGB besloten. Ze zullen voortaan bestaan uit twee groeperingen. De Eerste Groepering zal alle strijdende eenheden bevatten en de niet-strijdende eenheden zullen deel uitmaken van de Tweede Groepering. Op 2 januari 1943 wordt de Eerste Belgische Groepering opgericht in Clacton-on-sea onder bevel van Majoor Stafbrevethouder Piron. Deze groepering bestaat uit een staf, drie gemotoriseerde onafhankelijke eenheden, een eskadron pantserwagens, een batterij artillerie, een compagnie genie, een brigadetrein, werkplaatsen en een geneeskundige dienst. Zo zal de Eerste Groepering uitgroeien tot een mini-brigade.

Normandië

Na een doorgedreven training en na lange maanden van ongeduld en hoop, kreeg de Groepering eindelijk de kans om in actie te treden. Op 3 augustus 1944 verlaat het gros Newmarket om in te schepen op vier Liberty Ships. Op 8 augustus begint de ontscheping in de kunstmatige haven van Arromaches (Normandië). De Eerste Belgische Groepering wordt onder bevel geplaatst van de 6th Airborne Division. Op 12 augustus lossen ze een Britse eenheid af en staan voor Sallenelles oog in oog met de 5de Duitse parachutistenbrigade. Op 17 augustus 1944 wordt het bevel gegeven voor de achtervolging, die leidde tot de inname van Franceville. De eerstvolgende tien dagen bevrijdde ze Cabourg (21 augustus), Houlgate (21 augustus, Eskadron), Villers-sur-Mer (22 augustus), Deauville (22 augustus), Auberville (22 augustus, Eskadron), Trouville-sur-Mer (24 augustus), Pennedepie (24 augustus), Vasouy (24 augustus), Honfleur (25 augustus), Berville (26 augustus) Foulbec (26 augustus), Pont-Audemer (26 augustus, Eskadron).

België

Op 28 augustus gaat de Groepering over van de 6th Airborn Division naar de 49e Britse Divisie (‘Polar Bears’). Op 3 september 1944 overschrijden ze de Belgische-Franse grens te Rongy en vorderen ze langs Antoing Leuze, Ath, tot Edingen. De volgende dag doen ze omstreeks 15.00 uur hun intrede in Brussel. Tussen 4 en 10 september diende de Groepering een aantal opdrachten uit te voeren in het kader van gebiedsbeveiliging: bewaken van bruggen over kanalen, het ontmijnen van de vliegvelden van Melsbroek en Evere, het verdedigen van de noordrand van Brussel en het zuiveren van de driehoek Brussel, Leuven, Mechelen.

Belgisch-Hollandse Veldtocht

Op 11 september 1944 verlaten ze Brussel, onder het bevel van de 8e Britse Armoured Brigade, met als opdracht zich meester te maken van de streek rond Leopoldsburg. Op 13 september komt de Groepering onder het bevel van de 50eSchotse Divisie. Leopoldsburg wordt door de Groepering verlaten op 20 septemberom zich naar Peer, Bree, Meeuwen, Kaulille en Bocholt te begeven. Ze bevrijdenachtereenvolgens Maaseik, Neeritter (NL), Hunsel (NL), Ittervoort (NL) en Thorn(NL) aan het Kanaal van Wessem. Op 29 september komt de Groepering onderbevel van het XIX US Corps. Gedurende zeven weken verzekert ze de verbindingtussen Britse en Amerikaanse legers over een zeer uitgestrekt en bijzonderblootgesteld front. Op 31 oktober 1944 komt de Groepering onder bevel van de53e Welsh Division. Op 11 november 1944 slagen ze erin de laatste Duitsestellingen ten westen van het Kanaal te vernietigen.

 

De reorganisatie

Op 16 november wordt de Groepering afgelost en begeeft ze zich naar Groot- Beersel. De volgende dag vertrekt ze met rust. In deze periode wordt de Groepering omgevormd tot een Brigade naar Brits model en krijgt ze officieel de benaming 1e Infanterie Brigade Bevrijding. 2.400 jonge vrijwilligers melden zich om de rangen te versterken. Hun opleiding vangt aan op 2 januari 1945 en op 3 april vertrekken ze naar het front.

 

Tweede Hollandse Veldtocht

Zowel de anciens als de jonge vrijwilligers onderscheiden zich bij talrijke gelegenheden tijdens deze Veldtocht. Vooral bij Heusden, Opheusden en Ochten. Op 8 mei 1945 begeeft de Brigade zich over Arnhem naar Leerdam om er de 361eDuitse Divisie en de 20e Duitse Brigade te ontwapenen. Op 13 april 1945 krijgt hetVaandel de nestel van het Oorlogskruis en de vermeldingen ‘Normandië’ en‘Kanaal van Wessem’.

Naoorlogse periode

Op 16 mei 1945 vertrekt de Brigade naar Neuenkirchen en later naar Sendenhorst in Duitsland. In deze naoorlogse periode komen nieuwe rekruten de plaats innemen van de veteranen. Van 15 mei 1945 tot 17 december 1945 neemt de Brigade Bevrijding deel aan de bezetting van Duitsland. Tussen 17 december 1945 en 10 mei 1946 is Brugge de eerste garnizoenstad. Op 8 maart 1946 krijgen de drie Bataljons elk een eigen naam. Het Eerste Bataljon krijgt de naam ‘Bevrijding’, het Tweede Bataljon wordt het ‘1e Linie’ en het Derde Bataljon wordt het ‘2de Linie’. Op 1 augustus 1946 ruilen het 1e Linie en het Bataljon Bevrijding hun benaming, traditie en Korpscommandant, zodat het oorspronkelijke Tweede Bataljon de naam ‘Bevrijding’ krijgt. Later worden de andere bataljons ontbonden en houdt het Bataljon Bevrijding het verleden en de traditie van de Brigade in ere. De tradities van de verkennings-, de artillerie- en de genie-eenheden van de Eerste Belgische Groepering worden respectievelijk overgenomen door het Alfa Eskadron van het 1e Regiment Gidsen, de 1e Batterij van het 1e Artillerie Regiment en de 1e Compagnie van het 1e Genie Bataljon. De tradities van de Brigadetrein worden overgenomen door de 10e Compagnie Transport, onderdeel van het 72 Bataljon Transport. De Brigade vertrekt opnieuw naar Duitsland. De Staf van de Brigade gaat naar Bonn, Bataljon Bevrijding naar Euskirchen, het 1e Linie naar Duisdorf en het 2e Linie naar Weiden. Het bataljon verlaat in oktober 1949 Duisdorf om te verhuizen naar Siegen. In 1952 wordt het Frans Oorlogskruis door Generaal Guillaume, Opperbevelhebber van de Franse Strijdkrachten, aan het Vaandel toegevoegd. Op 22 mei 1952 besluit de Heer Minister van Landsverdediging dat het Bataljon Bevrijding een nieuw kenteken krijgt.